Ο Επαμεινώνδας (418 π.Χ. – 362 π.Χ.) ήταν στρατηγός και πολιτικός της Θήβας, ο οποίος, τον 4ο π.Χ. αιώνα, απάλλαξε τη Θήβα από τη σπαρτιατική υποταγή και τη μετέτρεψε σε ισχυρή πόλη-κράτος. Νίκησε τους Σπαρτιάτες στη μάχη των Λεύκτρων χάριν στη στρατηγική της “λοξής φάλαγγας“, που για πρώτη φορά εφάρμοσε και κατέλυσε τις ως τότε συμμαχίες στον Ελλαδικό χώρο και δημιούργησε νέες.

Ο Ρωμαίος Κικέρωνας τον χαρακτήρισε ως «πρώτο άνδρα της Ελλάδας». Παρά τις προσπάθειες του, το ελληνικό πολιτικό σύστημα δεν άλλαξε, καθώς η Θηβαϊκή ηγεμονία καταλύθηκε, από το Μέγα Αλέξανδρο, 27 χρόνια μετά τον θάνατο του Επαμεινώνδα. Ο Επαμεινώνδας, επιστήθιος φίλος του Πελοπίδα, παρουσιάζεται από τους σύγχρονούς του ως ιδεαλιστής και ελευθερωτής.

Οι σύγχρονοι του, τον επαινούσαν για την κοινή χρήση των αγαθών του με τους φίλους του και για το γεγονός ότι δεν δεχόταν δωροδοκίες. Όταν ο Αρταξέρξης του πρόσφερε χρήματα για να δεχθεί τις προτάσεις του, ο Επαμεινώνδας αρνήθηκε και είπε στον απεσταλμένο:

“Αν οι προτάσεις του Αρταξέρξη είναι σύμφωνες με τα συμφέροντα της πατρίδας μου, δεν χρειάζονται χρήματα για να τις δεχθώ, αν όμως είναι αντίθετες με το συμφέρον και την τιμή της πατρίδας μου, όλο το χρυσάφι του βασιλείου του δεν θα με πείσει να προδώσω το χρέος μου προς την πατρίδα. Εσένα που προσπάθησες να με δωροδοκήσεις χωρίς να γνωρίζεις τον χαρακτήρα μου, σε συγχωρώ, αλλά πρέπει να φύγεις αμέσως από την πόλη, για να μη διαφθείρεις άλλους”.

Σε όλες τις εκστρατείες υπό την αρχηγία του, οι Θηβαίοι δεν λεηλάτησαν εχθρική πόλη, αν και οι σύμμαχοι της το έκαναν. Σε μία μάχη, όταν ένας από τους υπασπιστές του πούλησε έναν αιχμάλωτο για χρήματα, του είπε:

“Δώσε μου πίσω την ασπίδα που κρατάς και φύγε μακριά, τα χέρια σου έχουν μολυνθεί από το χρυσάφι και δεν είναι άξια να την κρατούν και να υπερασπίσουν την πατρίδα”.

Δεν είχε προσωπικές φιλοδοξίες, εκτός από το να υπηρετήσει την πατρίδα του, όσο καλύτερα μπορούσε. Ένας από τους τελευταίους κληρονόμους της πυθαγόρειας παράδοσης, προτιμούσε μια απλή και ασκητική ζωή, έστω και αν έγινε αρχηγός όλης της Ελλάδας. Αν και θαρραλέος άνδρας, είχε αποστροφή εναντίον κάθε σκληρότητας και άσκοπης αιματοχυσίας.

Σε θέματα τακτικής, ο Επαμεινώνδας θεωρείται ο καλύτερος από όλους τους Έλληνες στρατηγούς. Πολλές από τις τακτικές καινοτομίες του Επαμεινώνδα χρησιμοποιήθηκαν από τον Φίλιππο Β’, ο οποίος στα νιάτα του βρισκόταν στη Θήβα, και πιθανολογείται να έμαθε τις τακτικές από τον ίδιο τον Επαμεινώνδα. Στη μάχη της Χαιρώνειας, η Θήβα ηττήθηκε από τον Φίλιππο της Μακεδονίας, ο οποίος έβαλε τέλος στη Θηβαϊκή ηγεμονία, η οποία παρήκμασε μετά τον θάνατο του Επαμεινώνδα.

Για τα ιστορικά αποτελέσματα των ενεργειών του Επαμεινώνδα οι ιστορικοί διχάζονται, ως προς το αν τελικά έκαναν καλό ή κακό ή αν επηρέασαν καθόλου το ρού της ιστορίας και την παρακμή των πόλεων – κρατών της Νότιας Ελλάδας και κυρίως της Σπάρτης και της Αθήνας.

Διαβάστε την συναρπαστική ιστορία του Επαμεινώνδα εδώ.

 

Be the first person to like this.